Het komt nogal eens voor dat vanuit een emotionele impuls of opwelling een gezelschapsdier aangeschaft wordt zonder voldoende na te denken of er wel voldoende zorg en aandacht gegeven kan worden. Ook is er een trend om gezelschapsdieren te vermenselijken, dat wil zeggen menselijke eigenschappen toe te dichten die niet diereigen zijn. Het gaat zelfs zo ver dat er fokprogramma’s zijn die huisdieren in hun uiterlijke vorm aanpassen aan de wensen van het baasje. Wat betekent dat voor het welzijn van onze gezelschapsdieren? Marieke de Vrij geeft inspiraties vrij.

Dat er een relatie is tussen dierenwelzijn en onze gezondheid werd december 2025 wederom aangetoond in een deeladvies van de Gezondheidsraad: ‘Gezondheidsrisico’s rond veehouderijen 2025’. De Gezondheidsraad concludeert dat er genoeg bewijs is voor een verhoogd risico op longontsteking onder direct omwonenden van geitenhouderijen. De commissie acht het aannemelijk dat er sprake is van een samenspel van factoren (multicausaliteit). Stalsysteem en stalmanagement leiden tot (piek)blootstellingen in de omgeving onder meer fijnstof en algemeen voorkomende ziekteverwerkers. Het advies is om maatregelen te treffen die de uitstoot reduceren en dat er ruimere afstandsnormen komen tussen geitenhouderijen en omwonenden. Opmerkelijk genoeg is naar het welzijn van de geiten zelf, geen onderzoek gedaan.

Marieke de Vrij heeft al in 2009 inzichten vrijgegeven over de Q-koorts bij geiten en mogelijke gevolgen voor de gezondheid van mensen. Deze zetten we nogmaals op een rij.

De zielsgesteldheid van de verschillende soorten gezelschapsdieren varieert enorm. De hond heeft, in tegenstelling tot de kat, zijn instinctwezen sterk onder de leiding van de mens geplaatst. Een opgevoede hond gehoorzaamt aan iedere instructie van de mens. Bij katten is dat anders, die hebben evolutionair hun wildheid sterker behouden. Veel katten leven als het ware twee levens, overdag spinnend in een mandje of als knuffel op schoot en in de nacht als jager.

Doordat gezelschapsdieren gehouden worden voor ons persoonlijk plezier, of als onze huisgenoot, is het in hun belang ze geen menselijke eigenschappen en emoties toe te kennen, hoe verleidelijk dat ook is. Dieren hebben andere instincten en manieren van voelen dan mensen. 

Wat de Q-koorts ons wil vertellen

Wil je de Q-koorts beter begrijpen, dan dien je eerst het wezen en de domesticatie van de geit beter te begrijpen. Een geit is een heel fijngevoelig dier, zacht geaard en bewust van zijn omgeving. Geiten staan zo goed in zichzelf dat ze geen conflicten nodig hebben om de hiërarchie te bepalen, die voelen ze aan. Ze zijn ‘veelgevend’ door hun bijzondere geaardheid en hebben een fijnzintuiglijk aanvoelingsvermogen ontwikkeld. Ze vangen veel op door een sterk ontwikkelde reukzin en gehoor. Ze nemen weinig ruimte in, scheppen zelfs ruimte voor anderen door hun bijzondere uitstraling.